BASıN KARTı NASıL ALıNıR? ŞARTLAR, TüRLER VE BAşVURU REHBERI

Basın Kartı Nasıl Alınır? Şartlar, Türler ve Başvuru Rehberi

Basın Kartı Nasıl Alınır? Şartlar, Türler ve Başvuru Rehberi

Blog Article

Basın kartı başvurusu için aranan şartları, 5 kart türünü, kurum kontenjanlarını ve iptal hâllerini güncel yönetmeliğe göre adım adım öğrenin.

Basın kartı almak isteyen bir foto muhabiri için ilk merak edilen konu genellikle şudur: Hangi şartlar aranıyor ve başvuru nasıl yapılıyor? Bu soruların yanıtı , 2023 yılında yürürlüğe giren ve 2024'te güncellenen Basın Kartı Yönetmeliği'nde tüm detaylarıyla yer alıyor.

Elinizdeki bu rehberde; kart türlerini, aranan nitelikleri , kurumlara uygulanan kontenjanları , başvuru aşamalarını, başvuruları karara bağlayan Komisyonun değerlendirme yöntemini ve kartın geri alındığı durumları resmî mevzuata dayanarak anlatıyoruz . Amacımız, yazıyı bitirdiğinizde başvurunuzu hatasız olarak planlayabilmeniz.

Basın Kartı Nedir?

Basın kartı, Basın Kartı Yönetmeliği'nde belirtilen kişilere İletişim Başkanlığınca verilen ve tüm resmî ve özel kuruluşlar tarafından kabul edilen resmî nitelikte bir kimlik belgesidir. Kart; medya mensuplarının, yayın sahiplerinin ve enformasyon görevlilerinin mesleki kimliğini belgeler .

Bu kart, bir kişinin tek başına alabileceği bir belge değildir. Göreve bağlı kart için kişinin bir medya kuruluşunda 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşmeyle çalışması, bağlı olduğu yayının da yönetmelikteki kriterleri karşılaması gerekir. Yani başvuru iki ayaklı bir değerlendirmedir: hem gazeteci hem yayın organı değerlendirilir.

Sarı Basın Kartı Ne Anlama Gelir?

"Sarı basın kartı" ifadesi, yönetmelikte ayrı bir tür olarak geçmez ; kartın bilinen tasarımına gönderme yaparak ortaya çıkmış alışılmış bir ifadedir. Mevzuatta toplam beş tür sayılır ve pratikte "sarı kart" dendiğinde genellikle göreve bağlı basın kartı kastedilir .

Basın Kartının Hukuki Dayanağı

Basın kartının yasal temeli , 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek 1 ila ek 8'inci maddeleridir. Kanunun verdiği yetkiyle hazırlanan Basın Kartı Yönetmeliği, 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe girmiş ve 10/4/2023 tarihli Resmî Gazete'de ilan edilmiştir . 2023 tarihli metin, 2018 tarihli eski yönetmeliği yürürlükten kaldırarak onun yerini almıştır .

Metinde 6/6/2024 tarihli ve 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bazı değişiklikler yapılmıştır . Bu revizyonla; sürekli basın kartı için gereken 18 yıllık sürenin hesabında serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayının dikkate alınacağı açıkça belirtilmiş, Anadolu Ajansı ve TRT'de kart alabilecek unvanlar yeniden tanımlanmış ve radyo-televizyonlarda kart alabilecekler arasına fotoğrafçı unvanı da girmiştir.

  • Temel kanun: 5187 sayılı Basın Kanunu (ek maddeler)
  • Ayrıntılı kurallar: 2023 tarihli yönetmelik metni
  • Revizyon: 2024 yılında 8624 sayılı kararla yapılan değişiklikler
  • İş hukuku boyutu: 5953 sayılı Kanun kapsamındaki fikir işçisi statüsü
  • Meslek etiği: 195 sayılı Kanun'un 49. maddesine göre belirlenen basın ahlak esasları

Bilmeniz gereken bir ayrıntı: Düzenlemeler değişikliğe açık olduğundan, başvuru öncesinde İletişim Başkanlığının resmî sitesinden güncel metni kontrol etmeniz tavsiye edilir .

Basın Kartı Türleri Nelerdir?

Mevzuat uyarınca toplam beş kart türü vardır . Türlerin her birinin hitap ettiği kitle ve istenen nitelikler ayrı ayrı belirlenmiştir. Size uygun türü seçmek , sürecin ilk ve en önemli adımıdır .

1. Göreve Bağlı Basın Kartı

Bir yayın kuruluşunun kadrosunda çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarının ve enformasyon görevlilerinin aldığı karttır. Uygulamada en sık görülen kart türü budur; kart talep edenin genel şartların eksiksiz tamamını taşıması gerekir. TRT üzerinden yapılan başvurularda ise 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ve kesintisiz çalışma şartı aranmaz .

2. Süreli Basın Kartı

Görev alanı Türkiye'yi kapsayan yabancı medya mensuplarına verilir. Kart talep edenin; medya kuruluşunca görevlendirildiğini kanıtlaması, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'na göre çalışma izninin alınmış olması ve kurumunun idare merkezinin olduğu ülkenin Türkiye'deki temsilciliğinden takdim mektubu ibraz etmesi gerekir. Kart, görev süresini geçmeyecek şekilde verildiği yılın sonuna kadar geçerlidir .

3. Geçici Basın Kartı

Görev alanı Türkiye'yi kapsamayan ancak haber amacıyla kısa süreliğine Türkiye'ye gelen yabancı medya mensuplarına verilir. Geçici kart, görev süresi dikkate alınarak azami üç aylığına verilir ve gerektiğinde tek seferlik olarak süresi uzatılabilir .

4. Serbest Basın Kartı

Kısa süreli işsizlik dönemindeki ya da yurt dışında bağımsız çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarının alabileceği karttır. Talebin , en az bir yıl çalışılan kuruluştan ayrılış tarihinden itibaren bir ay içinde yapılması zorunludur . Verilecek kartın süresi , önceki kart sahipliği süresine göre değişir :

  • 5 yıla kadar kart sahipliği olanlara 12 aylık kart
  • 5-10 yıl kart sahipliği olanlara 18 aylık kart
  • 10 yılı aşkın kart sahipliği olanlara 24 aylık kart

Herhangi bir kuruluşa bağlı olmadan yurt dışında serbest gazetecilik yapanlarda ise gazetecilik faaliyetinin ilgili ülkedeki büyükelçilik veya konsolosluk tarafından onaylanması şarttır.

5. Sürekli Basın Kartı

Meslekte en az 18 yılını doldurmuş medya mensuplarına ve 18 yıl kart taşımış enformasyon görevlilerine ömür boyu verilir. Bu süre hesaplanırken serbest kartla geçen dönemlerin azami 24 aylık bölümü dikkate alınır . Sürekli kart için aktif sözleşme şartı aranmaz ; buna karşın yabancı medya mensuplarına sürekli kart düzenlenmez .

Basın Kartı Alma Şartları

Hangi türe başvurursanız başvurun, Türk vatandaşı başvuru sahiplerinde yönetmeliğin 8. maddesindeki genel şartlar aranır . Bu koşullardan herhangi biri karşılanmazsa başvuru reddedilir :

  1. 18 yaşını doldurmuş olmak.
  2. Asgari lise ya da dengi eğitim kurumu mezunu olmak.
  3. Kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak.
  4. Kasten işlenmiş bir suç nedeniyle 5 yıl veya üzeri hapis cezası almamış olmak.
  5. Yönetmelikte tek tek sayılan şantaj, sahtecilik, dolandırıcılık, rüşvet ve benzeri suçlardan mahkûmiyeti bulunmamak.
  6. 3713 ve 6415 sayılı kanunlarda düzenlenen terör ve terör finansmanı suçlarından hüküm giymemiş olmak.
  7. 5187 sayılı Kanun'un 25. maddesi ikinci fıkrası kapsamındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
  8. Fikir işçisi sözleşmesiyle çalışmak ve mücbir sebep olmadıkça bir aydan fazla çalışmaya ara vermemek.
  9. Medya dışı herhangi bir ticari işle uğraşmamak.

Sözleşme ve ticari faaliyet şartları ; süreli yayın sahipleri ve tüzel kişi temsilcileri, radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları, kamu kurumlarında kart alabilecek çalışanlar ve yabancı basın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşları için uygulanmaz . Enformasyon görevlisi kimliğiyle başvuranlardan ek olarak görev yaptığı birimi ve kadro unvanını gösteren, üst yönetici KEYDAL tarafından imzalanmış bir görev yazısı aranır.

Sahada en çok görülen hata, sözleşmenin fikir işçisi statüsüne uygun düzenlenmemesidir . Süreç başlamadan önce hizmet akdinizi işvereninizle birlikte inceleyin.

Basın Kartı Kimlere Verilmez?

Asıl faaliyeti medya olmayan özel şirketlerin , kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve Türkiye'deki yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetlerinde çalışan personele kart düzenlenmez . Örneğin bir bankanın kurumsal dergisini hazırlayan editör, içerik üretse bile bu belgeye hak kazanamaz.

Medya Kuruluşlarında Aranan Şartlar ve Kontenjanlar

Kişisel şartları taşımak tek başına yetmez; başvuranın işvereni olan medya kuruluşunun da yönetmeliğin dördüncü bölümündeki nitelikleri sağlaması gerekir. Ayrıca kuruluşun türüne ve büyüklüğüne göre kart alabilecek unvanlar ve kontenjanlar ayrı ayrı belirlenmiştir .

Basılı Gazete ve Dergiler

Gazete ve dergilerin ; 5187 sayılı Kanun'a göre verilen beyanname ile Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa sunması , beyannamede belirtilen aralıklarla düzenli olarak çıkması, ilan ve reklam alanının yüzölçümünün üçte birini üstüne çıkmaması ve içeriklerin üçte birinden fazlasının diğer yayınlardan birebir aktarılmamış olması şarttır . Kart verilecek kişi sayısı , sayfa yüzölçümüne ve yayın sıklığına göre hesaplanır ; örneğin yüzölçümü 0,39 metrekare veya daha az olan yerel gazetelerden başvuru alınmaz .

Haber ve Fotoğraf Ajansları

Ajansların ; düzenli yayın yapması, kadrosunda daha önce kart taşımış ve 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışan en az beş gazeteci çalıştırması ve yaygın ya da bölgesel bir süreli yayınla ücretli haber satış sözleşmesi imzalamış olması şarttır. On gazete veya beş yaygın yayıncıyla sözleşmeli, on gazeteci istihdam eden ajanslarda kontenjan sınırı yoktur .

Radyo ve Televizyonlar

RTV şirketlerinin 6112 sayılı Kanun'a uygun yayın izinlerine sahip olması ve düzenli yayın yapması gerekir . Ülke genelinde yayın yapan kuruluşlarda kontenjan sınırı yoktur ; bölgesel televizyonlarda yönetim kurulu başkanı ile 19, yerel televizyonlarda 10, bölgesel radyolarda 7, yerel radyolarda ise 2 çalışana kart verilir . Haber alanında çalışmayanlara, listedeki unvanlarda olsalar dahi kart verilemez.

Dijital Yayıncılar: İnternet Haber Siteleri

Dijital haber sitelerinin ; beyanname ve alındı belgesini Başkanlığa sunması , haber paylaşımı amacına özgülenmiş olması , yayının sürekli erişilebilir olması , özgün ve güncel günlük haber veya yorum içeriği sunması ve sayfa içeriklerinin başka yayından aynen alıntı olmaması zorunludur . Kontenjan, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalı çalışan sayısına göre değişir:

  • Dört sigortalı gazeteci çalıştıran sitelerde sahibi ile 4 çalışan
  • Beş ila dokuz sigortalı çalışanı olan sitelerde sahibi ile 9 çalışan
  • On ve daha fazla sigortalı çalışanı olan sitelerde sınırlama uygulanmaz

İnternet sitelerine özgü unvan listesinde geleneksel unvanlara ek olarak video editörü, sosyal medya editörü, haber kameramanı ve haber spikeri gibi yeni nesil pozisyonlar da yer alır .

Basın Kartı Başvurusu: Aşama Aşama Süreç

Başvuru tamamen elektronik ortamda başlar , İletişim Başkanlığı bölge müdürlüklerince işleme alınır ve genel hatlarıyla şu adımlardan oluşur :

  1. İlk iş türü seçin: Çalışma durumunuza göre göreve bağlı, serbest veya sürekli kartın hangisine başvuracağınıza karar verin.
  2. Ön hazırlık yapın: Fotoğraf, altı aylık mesleki çalışma belgesi ve fikir işçisi sözleşmenizi dijital olarak hazırlayın.
  3. Beyannameyi doldurun: İletişim Başkanlığının internet sitesindeki başvuru beyannamesini elektronik ortamda eksiksiz doldurun ve belgeleri sisteme yükleyin.
  4. İşveren onayı: Çalıştığınız kuruluşun sahibi ya da sicilde kayıtlı yetkilisi beyannamenizi onaylamalıdır; şifreli sistemi kullanan kurumlarda bu adım elektronik ilerler.
  5. Bölge müdürlüğü incelemesi: Başvurunuz ilgili bölge müdürlüğünce incelenir; Başkanlık adli sicil, SGK, vergi dairesi gibi kurumlardan bilgi isteyebilir.
  6. Komisyon değerlendirmesi: Ön incelemeyi geçen dosyalar Komisyon gündemine alınır ve kabul ya da ret kararı verilir.
  7. Kartın teslimi: Olumlu karardan sonra kart basılır ve Başkanlığın belirlediği yöntemle teslim edilir.

Eksik ya da uygunsuz bulunan başvurular doğrudan Başkanlık tarafından reddedilir ve durum beyannamede verilen iletişim bilgileri aracılığıyla başvurana bildirilir. Eksikler giderildiğinde yeniden başvuru yapılabilir .

Yurt dışındaki Türk medya mensupları, başvuru evraklarıyla birlikte bulundukları ülkedeki büyükelçilik veya başkonsolosluktan alınan teyit yazısını Başkanlığa göndererek başvuru yapabilir. Yabancı gazeteciler ise Başkanlığın sitesindeki ayrı bir elektronik formu kullanır ; görevlendirme belgesi, basın vizesi veya çalışma vizesi, takdim mektubu, pasaport fotokopisi ve vesikalık fotoğraf istenir .

Başvurunuzu Kim Değerlendirir? Basın Kartı Komisyonu

Kartlarla ilgili nihai kararı veren Komisyon, İletişim Başkanlığı temsilcileri, meslek örgütleri, gazeteci sendikası, sürekli kart sahipleri ve akademisyenlerden oluşan bir yapıyla toplam 19 üyeden oluşur . Görev süresi iki yıldır.

  • Komisyon yılda en az üç kez olağan olarak toplanır; gerektiğinde olağanüstü toplantı da yapılabilir.
  • Toplantı yeter sayısı 13 üyedir ve görüntülü uzaktan katılım fiziki katılımla aynı sonucu doğurur.
  • Karar için katılanların salt çoğunluğu yeterlidir; çekimser kalmak mümkün değildir.
  • Başvurular, toplantı tarihinden en geç beş gün önce kesinleştirilip üyelerle paylaşılır.
  • Ret kararlarının gerekçeleri tutanağa eklenir.

İnceleme sırasında adayın mesleki üretimine, eserlerine ve aldığı ödüllere ek olarak bağlı olduğu medya kuruluşunun niteliklerini de inceler. Başvuran bir internet sitesinde çalışıyorsa sitenin tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayıları da değerlendirmeye girer . Bu yüzden erişimi zayıf bir sitede çalışmak, şartlar karşılansa bile başvurunun reddine yol açabilir .

Basın Kartı Ne İşe Yarar?

Kartın sağladığı başlıca avantaj, sahibinin gazeteci kimliğini resmî olarak belgelemesidir . Bunun dışında mevzuatta somut olarak yer alan birkaç önemli hak bulunur :

  • Basın trafik kartı: Kart sahiplerine talep etmeleri hâlinde basın trafik kartı verilebilir; usul ve esaslar İletişim Başkanlığı ile İçişleri Bakanlığınca birlikte belirlenir.
  • Hizmet damgalı pasaport: Yönerge kapsamında yurt dışı görevlendirmesi olan kart sahipleri ve sürekli kart sahipleri bu pasaporttan yararlanabilir.
  • Resmî kimlik niteliği: Kart, tüm resmî ve özel kuruluşlarca kabul edilen resmî bir kimlik belgesidir.
  • Haber takibinde kolaylık: Resmî etkinlik, basın toplantısı ve protokol alanlarında akreditasyon süreçleri çoğu zaman bu kart üzerinden yürür.

Bir yanlış anlamayı düzeltmekte fayda var: Fikir işçilerinin kıdem tazminatı, izin ve ihbar hakları karta sahip olmaktan değil, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki çalışma ilişkisinden kaynaklanır . Kartı olmayan bir fikir işçisi de bu haklardan yararlanabilir. Bazı kurum ve belediyelerin kart sahiplerine sunduğu indirim veya ücretsiz hizmetler ise dönemsel olarak farklılık gösterir; geçerli uygulamayı ilgili kurumdan doğrulamanız gerekir .

Basın Kartı Kaç Yıl Geçerli? Yenileme ve Kayıp Durumu

Yönetmeliğin 47. maddesine göre basılan kartın geçerlilik süresi 10 yıldır . Süresi biten kartlar, gerekli nitelikler sürdüğü sürece Komisyona gitmeden Başkanlıkça yenilenebilir . Sürekli türdeki kart ise ömür boyu verilir ; yalnızca fiziki kartın değiştirilmesi söz konusu olabilir .

Kaybolan veya kullanılamayacak hâle gelen kartlar için Başkanlığa başvurarak yeni kart talep edebilirsiniz . Kartın kaybolması hâlinde başvuruya kaybı belirten tutanak veya kayıp ilanının yer aldığı gazete nüshası ile hâlen çalışıldığını gösteren bir belge eklenir . Önemli bir sınır: kayıp veya yıpranma nedeniyle yenileme başvurusu yılda en fazla iki defa mümkündür .

Maliyet tarafında yönetmelik, maliyeti geçmeyecek şekilde kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli alınabileceğini öngörür . Geçerli ücret Başkanlıkça ilan edildiğinden, sistemdeki güncel bilgiye bakmanız önerilir.

Basın Kartının İadesi ve İptal Edildiği Durumlar

İş yeri ya da unvan değişikliği olduğunda , bu durum değişiklik tarihinden itibaren bir ay içinde hem basın mensubu hem de medya kuruluşu sahibi tarafından Başkanlığa yazılı olarak bildirilmelidir . Bu belge; iş yeri veya unvan değişikliği, işten ayrılma ve iptal hâllerinde en geç bir ay içinde Başkanlığa iade edilir . Elinizdeki eski kart teslim edilmedikçe yeni başvuru değerlendirilmez .

İptal sebepleri şunlardır:

  • Kişinin aranan nitelikleri baştan taşımadığının ya da sonradan yitirdiğinin tespit edilmesi
  • Bağlı olunan medya kuruluşunun yönetmelikteki nitelikleri kaybetmesi
  • Kartın başka birine kullandırıldığının tespit edilmesi
  • Basın ahlak esaslarına aykırı davranışlar nedeniyle Komisyonun iptal kararı vermesi

Basın ahlak esaslarının çiğnenmesi sebebiyle kartı iptal edilenlere , kartın iade edildiği tarihten itibaren bir yıllık süre tamamlanmadan yeniden kart verilemez. Komisyon, olayın niteliğini dikkate alarak iptal yerine uyarı kararı da verebilir . Öte yandan resmî karta benzer kart düzenleyen veya kullananlar hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur ; ilgililere soruşturma ya da kovuşturma tamamlanıncaya kadar kart verilmez .

Enformasyon Görevlileri, Yayın Sahipleri ve Diğer Özel Durumlar

Kapsam, sahada çalışan gazetecilerden çok daha geniştir; yayın sahipleri, kamudaki enformasyon görevlileri ve medya alanındaki sendika ile dernek yöneticileri de başvuru yapabilir . Her grup için farklı belge ve şartlar uygulanır.

Kamuda Enformasyon Görevi Yapanlar

Kamu kurumlarının enformasyon hizmetlerinde görev yapan çalışanlar , bu sıfatla karta başvuru yapabilir . Beyannamenin üst yönetici tarafından onaylanmış olması ve görev yapılan birimi ile kadro unvanını gösteren görev yazısının eklenmesi zorunludur . Bu tür dosyalarda Komisyon fiilen yapılan işin medyayla bağlantısına dikkat eder ; yalnızca kadro unvanı belirleyici değildir.

İmtiyaz Sahipleri ve Yöneticiler

Süreli yayınların sahipleri veya tüzel kişi temsilcileri ile radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları da kart alabilir . Bu kişilerde 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ile medya dışında ticari faaliyette bulunmama şartları istenmez; bununla birlikte yaş, eğitim ve adli sicil gibi diğer genel şartlar aranmaya devam eder.

Meslek Örgütü Yöneticileri

Medya sektöründe çalışmaları koşuluyla sendikaların ve kamu yararına çalıştığı tespit edilen dernek ile vakıfların yönetici konumundaki üyeleri de başvuru yapabilir . Buna karşılık kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yayın faaliyetlerinde çalışanlara kart verilmez .

Medya Kuruluşlarının Denetim Yükümlülükleri

İletişim Başkanlığı, kart sahiplerinin şartları sürdürüp sürdürmediğini düzenli olarak denetler . Medya kuruluşları, istenmesi hâlinde kart sahibi çalışanlarının adı-soyadı, unvanı, kart numarası ve sözleşme bilgilerini içeren onaylı listeyi göndermek zorundadır . İnceleme sırasında mesleki çalışmalar da istenebilir ; bildirimi aksatan kuruluş sahibi Başkanlıkça uyarılır .

Başvurmadan Önce Kontrol Etmeniz Gerekenler

Sisteme girmeden önce şu maddeleri tek tek işaretlemeniz , gereksiz ret ve gecikmeleri önemli ölçüde azaltır :

  • 18 yaş ve lise mezuniyeti şartlarını karşılıyorum.
  • Adli sicilimde engel teşkil eden bir kayıt bulunmuyor.
  • 5953 kapsamında sözleşmeli ve sigortalı olarak çalışıyorum.
  • En az altı aylık döneme ait imzalı haber ve içerik örneklerim hazır.
  • İşverenimin kurumsal şartları ve kontenjanı başvuruma izin veriyor.
  • Görev unvanım ilgili kuruluş türü için sayılan unvanlar arasında.
  • İade gereken eski bir kartım ya da yapılmamış bir bildirimim bulunmuyor.

Maddelerden birini işaretleyemiyorsanız, başvuruyu ertelemek ve eksikliği gidermek çok daha doğru bir yaklaşımdır . Nitekim ret alan bir başvuru yeniden başvuruyu mümkün kılsa da Komisyon takvimi nedeniyle ciddi zaman kaybettirir .

Başvurunun Reddedilmesine Yol Açan Hatalar

Olumsuz sonuçlanan başvuruların çoğu , aslında önlenebilir ihmallerden kaynaklanır . En sık karşılaşılan sorunlar ve yapılması gerekenler şöyle sıralanabilir :

  • Hatalı sözleşme → Çalışma ilişkinizin 5953 sayılı Kanun'a göre kurulduğunu işvereninizle teyit edin.
  • Yetersiz mesleki çalışma belgesi → En az altı aylık döneme yayılan, imzalı ve tarihli haber örneklerini yükleyin.
  • Kurumsal eksiklik → İşvereninizin beyanname, düzenli yayın ve asgari çalışan şartlarını karşıladığını doğrulayın.
  • Kesintili çalışma → İki iş arasında bir aydan fazla boşluk bırakmamaya özen gösterin.
  • Değişikliği bildirmemek → Unvan ya da iş yeri değiştiğinde bir aylık süreyi kaçırmayın.
  • Eski kartı iade etmemek → Yeni başvurudan önce iade edilmesi gereken kartı teslim edin; aksi hâlde başvuru işleme alınmaz.

Somut bir senaryo düşünelim: Yerel bir gazetede iki yıl çalışan bir muhabir , işinden ayrıldıktan bir buçuk ay sonra yeni bir işte işe başlıyor . Arada bir aylık süre aşıldığı için kesintisiz çalışma şartı bozuluyor . Ayrılıştan sonraki ilk ayda serbest kart talep edilseydi, kart kıdemini kaybetmeyebilirdi .

Haber Sitesi Sahipleri İçin Kart Rehberi

5187 sayılı Kanun'da 2022 yılında yapılan değişikliklerle internet haber siteleri basılı yayınlarla aynı çatı altına alındı ve bu sitelerin çalışanları da kart başvurusu yapabilir hâle geldi . Yine de her internet sitesi otomatik olarak uygun sayılmaz. Sitenizin çalışanlarının kart alabilmesi için şunlara dikkat etmeniz gerekir :

  1. Yasal kayıt: Savcılığa beyanname verip alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa sunun.
  2. Şeffaf künye: Yayın sorumlularını gösteren künye sayfasını kolay erişilebilir yapın.
  3. Asgari kadro: Kontenjanın başladığı eşik, 5953 kapsamında dört sigortalı çalışandır.
  4. Özgün ve güncel içerik: Ajans metinlerini veya başka sitelerin haberlerini birebir kopyalamak yerine özgün günlük içerik üretin.
  5. Erişilebilirlik: Mücbir sebepler dışında sitenin sürekli açık kalmasını sağlayacak sunucu altyapısı seçin.
  6. Trafik ve okur: Komisyon tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayılarını da değerlendirdiği için okur kitlenizi düzenli büyütün.

Bir internet haber sitesi için sayılan koşulların büyük bölümü, kullandığınız haber yazılımıyla yakından bağlantılıdır . Künye alanları, özgün içerik akışı, kesintisiz erişim ve ölçülebilir trafik , site sahipleri için günlük işin bir parçası olmalıdır .

Basın Kartı SSS

Basın kartı almak için üniversite mezunu olmak gerekir mi?

Üniversite mezuniyeti zorunlu tutulmamıştır. Yönetmelik asgari eğitim şartı olarak en az lise mezuniyetini arar ; dolayısıyla lise mezunları da karta başvurabilir . Bununla birlikte Komisyon mesleki geçmişinizi inceler; nitelikli iş örnekleri en az eğitim kadar belirleyicidir .

Başvurudan sonra kart ne zaman çıkar?

Mevzuatta belirli bir süre yazmaz. Dosyanız önce bölge müdürlüğünde incelenir, ardından Komisyon gündemine alınır . Komisyon yılda en az üç kez olağan toplandığı için süreç dosyanın hangi toplantıya yetiştiğine göre farklılaşır .

Serbest gazeteciler basın kartı alabilir mi?

Bazı durumlarda evet. Serbest basın kartı, bir kurumda en az bir yıl çalıştıktan sonra ayrılan ve bir ay içinde başvuru yapanlara ve durumu büyükelçilik veya konsoloslukça teyit edilen yurt dışındaki serbest Türk gazetecilere verilir . Hiç kurumsal çalışma geçmişi olmayan Türkiye'deki serbest çalışanlar için bu yol açık değildir .

YouTuber veya sosyal medya içerik üreticileri basın kartı alabilir mi?

Kişisel kanal veya hesap sahipleri, tek başına bu çalışmalarla başvuru şartlarını karşılayamaz. Bu belge, 5187 veya 6112 sayılı Kanun'a göre faaliyet gösteren bir medya kuruluşuna bağlı çalışmayı ya da yönetmelikte sayılan diğer statüleri esas alır. Öte yandan şartları taşıyan bir internet haber sitesinde sosyal medya editörü sıfatıyla çalışan biri kart talep edebilir.

Basın kartı başvurusu için ücret ödenir mi?

Yönetmelik, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli tahsil edilebileceğini öngörür . Ücretin miktarı ve tahsil şekli Başkanlıkça belirlenir ; dolayısıyla son durumu başvuru sistemi veya resmî duyurulardan teyit etmelisiniz.

Basın kartı iptalinden sonra tekrar başvurulabilir mi?

İptal gerekçesi ortadan kalktıktan sonra yeniden başvuru yapılabilir . Fakat basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptal edilen kartlarda, kartın iade tarihinden itibaren bir yıl geçmeden yeni kart verilmez . Belirli suçlardan hüküm giyenlerde ise Adli Sicil Kanunu'ndaki silinme veya arşiv işlemleri gerçekleşmedikçe kart verilmez .

Yabancı gazeteciler Türkiye'de basın kartı alabilir mi?

Alabilirler. Görev alanı Türkiye'yi kapsayanlara süreli, kısa süreliğine haber amacıyla gelenlere ise geçici basın kartı verilir. Her iki türde de çalışma izni ile görevlendirme ve takdim belgeleri istenir ; yabancılara sürekli kart ve basın trafik kartı verilemez.

Basın kartı; doğru türün seçilmesi, kişisel ve kurumsal şartların birlikte sağlanması ve belgelerin eksiksiz hazırlanmasıyla alınabilen resmî bir gazeteci kimliğidir. Beyannameyi doldurmadan önce sözleşme durumunuzu, işvereninizin kurumsal şartlarını ve son altı aylık çalışmalarınızı kontrol etmeniz , ret riskini büyük ölçüde azaltır .

Kart türleri, sorgulama, yenileme ve reddedilme durumunda izlenecek yollar hakkında daha fazla bilgi için basın kartı rehberimizi inceleyebilirsiniz . Başvuru ve resmî işlemlerde mutlaka İletişim Başkanlığının resmî kanallarını takip edin; bu yazıdaki bilgiler yalnızca bilgi vermek içindir ve avukat görüşünün yerini tutmaz.

basın kartı, sarı basın kartı, basın kartı başvurusu, basın kartı şartları, göreve bağlı basın kartı, sürekli basın kartı, serbest basın kartı, İletişim Başkanlığı, Basın Kartı Komisyonu, internet haber sitesi basın kartı, basın trafik kartı, gazeteci kartı

Report this page